Ubezpieczenie odpowiedzialności członków władz spółek kapitałowych (D&O)

Ubezpieczenie członków zarządu (D&O)

Ubezpieczenia odpowiedzialności członków władz spółki (z ang. Directors & Officers Insurance / D&O/) funkcjonują na runku polskim od prawie 30 lat i rok do roku cieszą się coraz większym zainteresowaniem firm. Powodem powyższego jest ich realna skuteczność, mierzona w dziesiątkach milionów złotych wypłaconych odszkodowań.

Ostatnie lata są dla tych ubezpieczeń latami szczególnymi. Pandemia wirusa SARS-COV- 2, ataki cybernetyczne na całym świecie, sprawy z zakresu naruszenia praw pracowniczych (ruch #metoo, dyskryminacja ze względu na rasę, przekonania, kolor skóry czy orientację seksualną), liczne upadłości (zwłaszcza w branżach dotkniętych lockdownem) oraz pozwy zbiorowe w USA, spowodowały bowiem w ostatnich miesiącach istotne zwiększenie liczby szkód a co za tym idzie wzrost zainteresowania ubezpieczeniami D&O na całym świecie oraz w Polsce.

W Polsce mieliśmy np. do czynienia z kolejnym rekordowym odszkodowaniem z polisy D&O w wysokości ponad 6 mln PLN zasądzonych przez Sąd I instancji od ubezpieczyciela polisy D&O oraz Prezesa firmy ZRUG Zabrze S.A. Sprawa, według doniesień prasowych, dotyczyła straty jaką poniosła Spółka ZRUG Zabrze S.A. (obecnie „Stalprofil” S.A. Oddział w Zabrzu) w związku z realizacją, w latach 2012-2015, kontraktu na budowę gazociągu Szczecin-Gdańsk. Z powództwem, przeciwko byłemu Prezesowi ZRUG, wystąpiła nie spółka ZRUG Zabrze ale Spółka Matka, giełdowy „Stalprofil” S.A. jako akcjonariusz (roszczenie actio pro socio art. 486 KSH). Koszty dla ubezpieczyciela to nie tylko kwota zasądzonego odszkodowania ale również zapewne wieleset tysięcy PLN kosztów procesu (opłat sądowych, prawników, ekspertów) co również pokrywa polisa ubezpieczenia D&O. Podkreślenia wymaga fakt, iż wyrok nie jest prawomocny i być może zarówno były Prezes jak i ubezpieczyciel odwołają się od orzeczenia Sądu I instancji co jeszcze powiększy koszty obrony.

Rynek ubezpieczeniowy D&O na całym świecie a zwłaszcza w Europie w pierwszej połowie roku 2021 zelektryzowała informacja o olbrzymim odszkodowaniu, jakie zobowiązali się, w drodze porozumienia, zapłacić ubezpieczyciele D&O koncernu Volkswagen. Kwota odszkodowania jaka przypadła na ubezpieczycieli to ponad 270 mln EUR z tytułu pokrycia części strat firmy w związku ze skandalem w zakresie poziomu emisji CO2 z silników Diesla. Cała kwota odszkodowania płatna na rzecz koncernu wyniosła ok 288 mln EUR z tego jednak część (zgodnie z prawem niemieckim art. 93 § 2 pkt 3 znowelizowanej niemieckiej Ustawy o Spółkach Akcyjnych /Aktiengesetz – AktG) musieli zapłacić zarządzający z własnych środków, jako obowiązkowy udział własny w polisie D&O (minimum 10% w każdej szkodzie ale nie więcej niż minimum do 1,5 krotności rocznego wynagrodzenia zasadniczego na pojedynczego członka zarządu).

Dla kogo ubezpieczenie członków zarządu (D&O)?

Ubezpieczenie D&O, na rynku polskim, kierowane jest do członków władz (Zarządów, Rad Dyrektorów czy Rad Nadzorczych) oraz kluczowych pracowników:

  • spółek kapitałowych (prostej spółki akcyjnej, spółki akcyjnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością),
  • niektórych spółek osobowych (komandytowych lub komandytowo -akcyjnych, gdzie komplementariuszem jest spółka kapitałowa),
  • spółdzielni, fundacji a nawet stowarzyszeń oraz innych osób prawnych na specjalnie uzgodnionych warunkach.

Ubezpieczenie D&O zapewnia tym osobom ochronę przed roszczeniami, związanymi z wykonywaną przez nich funkcją, kierowanymi ze strony Spółki ale również ze strony osób trzecich (np. wierzycieli, akcjonariuszy/udziałowców w imieniu Spółki).

Jak działa ubezpieczenie?

Istotnym elementem ochrony zapewnianym przez ubezpieczenie D&O są także koszty obrony w sprawach cywilnych, karnych czy administracyjnych, koszty zarządzania kryzysowego, koszty udziału w postępowaniach prowadzonych przez różnego rodzaju regulatorów, przysługujące nie tylko osobom ubezpieczonym ale również spółce (w rozumieniu jak wyżej).
Odpowiedzialność członków władz i innych osób ubezpieczonych uregulowana jest w Polsce w wielu przepisach prawnych, których znajomość stanowi nie lada wyzwanie nie tylko dla osób zarządzających ale i prawników.

Do najważniejszych należy zaliczyć: kodeks cywilny, kodeks spółek handlowych, prawo upadłościowe, ustawa o rachunkowości, ordynacja podatkowa, kodeks karny, kodeks karny skarbowy, kodeks wykroczeń, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów i wiele innych. W przypadku spółdzielni czy fundacji dodatkowo zastosowanie maja przepisy prawa spółdzielczego czy ustawy o fundacjach. Szczególne zasady odpowiedzialności członków władz dotyczą spółek giełdowych dla których przewidziano specyficzne obowiązki wynikające m.in. z przepisów ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, Rozporządzenia MAR czy ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.

 

Kompleksowa obsługa klienta

Grupa Brokerska Quantum sp. z o.o. zajmuje się ubezpieczeniami D&O od początku powstania spółki, reprezentując zarówno małe i średnie jak i duże przedsiębiorstwa w tym spółki giełdowe.

W ramach świadczonych usług nie tylko negocjujemy z ubezpieczycielami zakres ochrony ubezpieczeniowej, dostosowany danej branży przedsiębiorstwa czy statusu spółki prywatnej czy publicznej opracowując zindywidualizowaną rekomendację ale uczestniczymy również w likwidacji ewentualnych szkód, doradzając klientowi na każdym jej etapie.

Ubezpieczeniami D&O w Grupie Brokerskiej Quantum zajmuje się Biuro Ubezpieczeń Finansowych kierowane przez Pawła Krak, Pełnomocnika Zarządu.

Więcej szczegółów o ubezpieczeniu, przykłady ewentualnych szkód znajdą Państwo w załączonej Broszurze informacyjnej